Karadeniz İle Yeniden Tanışın

Karadeniz İle Yeniden Tanışın! Yaklaşık iki yıldır sayfa sayfa literatür taraması, her konunun uzmanlarının adım adım keşfiyle Doğu Karadeniz’in 8 şehrinin kültür envanteri çıkarıldı. Tescilli bazı varlıkların güncellenmediği için kaybolmuş, tescilli varlıkların %70 fazlasının da tescilsiz olduğunu belgeleyen envanter çalışmasıyla, Doğu Karadeniz’in doğa ve kültür varlıkları tümüyle kayıt altına alındı.

Türkiye’de ilk kez bu kadar geniş ölçekli bir çerçevede hazırlanan Karadeniz Kültür Envanteri, binlerce varlığın sınıflandırıldığı devasa bir veritabanı olarak kültürel varlıkların takibi, turizmin gelişmesi ve çevresel sürdürülebilirliğe önemli katkıda bulunacak.

Karadeniz Kültür Envanteri, taşınmaz kültür varlıkları, doğal varlıklar, halk kültürü ve müzeler başlıkları altında sınıflandırıldı.

Binlerce yıllık kültür hazineleriyle Anadolu’nun kutbu olan Karadeniz, tarihin şahitliği ve doğanın cömertliğiyle hep arzulanan topraklar olmuştur. Hoyrat Karadeniz’in çaldığı topraklardan yetişenlerin tezcanlılığı, binlerce metre yükseklikte dinginleşen doğanın hırçın rüzgârlarla şekillendirdiği muhteşem yeşilliğinde saklanmış binlerce hazine barındırmaktadır. Bu nedenle Karadeniz bazen başkent, bazen sancak, bazen de sayfiye yeri olmuştur.

Çok kültürlü yapısı, binlerce yıllık tarihi hazineleri, dillere destan doğası ile Karadeniz bölgesinin tüm doğal ve kültürel varlıkları Karadeniz Kültür Envanteri ile takip edilebilir, çevresel sürdürülebilirliğin sağlanmasına katkısı sebebiyle turizme katma değer katacak.

DOKAP bölgesindeki Artvin, Bayburt, Giresun, Gümüşhane, Ordu, Rize, Samsun, Trabzon şehirlerini kapsayan Karadeniz Kültür Envanteri çalışması, konularında uzman akademisyen ve bilim adamlarının da katkılarıyla araştırma, tespit, belgeleme (görsel, işitsel, yazılı), veri tabanına işleme, raporlama şeklinde tanımlandı.

Resmi rakamlara göre 4.026.821 kişinin yaşadığı 48.256 m2’lik alanda kurulu 8 il ve 99 ilçesinn tümünü içine alan her bir adımının tanımlanması anlamına gelen çok ayrıntılı bir literatür çalışmasıyla, her konunun uzmanları tarafından incelenerek değerlendirilen ve keşifle tamamlanan proje kapsamında 70 bin kilometreden fazla yol katederek, 320 bini aşkın fotoğraf, 42 bin dakikanın üzerinde 4K video kaydının yanında, ayrıca 300 adet 360 derece video ve 250 adet 360 derece fotoğraf ilavesiyle Türkiye’de ilk kez bu kadar ayrıntılı bir kültür envanteri projesi yapılmış oldu.

Tescilsiz çok sayıda doğal varlık tespit edildi

Karadeniz’de Zamanın İzleri – Karadeniz Kültür Envanteri Projesi kapsamında Artvin, Bayburt, Giresun, Gümüşhane, Ordu, Rize, Samsun, Trabzon şehirlerinde 5.697 adet taşınmaz kültür varlığı kayıt altına alındı.

Literatür çalışmaları sonucunda, DOKAP Bölgesi’nde toplam 496 adet Doğal Varlık bileşeni tespit edildi. Saha çalışmalarının ardından doğal varlıklar bileşenindeki 64 adet varlığın bir kısmının tescilsiz olduğu bir kısmının ise çeşitli nedenlerle (kesilme, devrilme, yangına maruz kalma, kuruma, baraj yapımı esnasında tahrip edilme vb.) alandan kaybolduğu belirlendi.

Bu proje kapsamında, DOKAP bölgesinin en bilindik ve hiç bilinmeyen yerlerine gidilerek,  daha önce tescil edilmemiş 309 doğal varlık tespit edildi ve böylece kayıt altındaki doğal varlık sayısı 741 adede ulaştı. Şelalelerden göllere, anıt ağaçlardan doğal yaşlı ormanlara, mağaralardan yer altı şehirlerine, kanyonlardan yaylalara, 35 farklı bileşenden oluşan bu tespitler, DOKAP bölgesinin ana kaynaklarından olan ormanların içerisinde, geçmişten günümüze, günümüzden geleceğe taşınmak üzere tescillenmiş kayıt altına alınmış oldu.

Karadeniz İle Yeniden Tanışın!

Proje için özel üretilen online kültür envanter yazılımı, Türkiye’de bir ilk 

Karadeniz’de Zamanın İzleri – Karadeniz Kültür Envanteri Projesi’nin en önemli ürünü ve sürdürülebilirlik aracı olarak Online Envanter Yönetim, Entegrasyon ve Yayın Sistemi (ONEYYAS), Türkiye’de ilk kez tüm disiplinlerin bir arada toplandığı çevrimiçi entegre envanter yönetim sistemi olarak tamamen yerli imkânlarla üretildi. Özgün, esek ve dinamik bir kültürel kaynak yönetim sistemi olan ONEYYAS, üretilen bilgiler ve projenin kapsamı göz önüne alındığında sistem dâhilindeki verilerin, nesnelerin interneti (Internet of Things – IOT) kapsamında kullanılması proje ve bölge tanıtımı açısından beklenen katma değeri üretecektir.

ONEYYAS’ın veritabanı ile bölgenin tüm kültürel, ticari, sosyal ve turizm aktiviteleri daha etkin yönetilebilecek. Veritabanının sürdürülebilir bütünlükte hizmet vermesi için bilgi güncellemelerinin periyodik ve sistematik olarak yapılması tek şart.

Araştırılan doğal mirasların 35 farklı bileşeninin, fotoğraflarından videolarına, koordinatlarından yükseltilerine, derinliklerinden uzunluklarına, çaplarından boylarına, hastalıklarından yaşama güçlerine kadar birçok nitelik ve niceliği belirlenerek, kayda geçirildi.

Çalışmada kullanılan materyallerin, tüm kurum ve kuruluşların kullanımına uygun olarak standardize edilmiş altlıklara dönüştürülmesi ve yöntem olarak tam alan örneklemesi yapılması nedeniyle ülkemiz için bir ilktir.

Karadeniz İle Yeniden Tanışın!

Benzersiz Karadeniz halk kültürünü keşfe çıkma zamanı

Çok kültürlü yapısıyla Anadolu’nun benzersiz mozaiği olan Karadeniz’in halk kültürü çok ayrıntılı ve uluslararası standartlarda incelenerek yeniden kayıt altına alındı.

Geleneklerden âdetlere, sosyal ilişkilerden farklı din ve sınıf kültürlerine, doğumdan son yolculuğa kadar Karadeniz insanının serüveni, Karadeniz Kültür Envanteri’nde halk kültürü başlığı altında derlendi ve kayda geçirildi. Ekonomik faaliyetler, tarihsel ve kültürel geçmişinden bugünkü mevcut durumuna kadar incelenerek, geleneksel sanatlar ve zanaatkârlar değerlendirildi. Âşıklık geleneğinden Karadeniz efsanelerine, hayatın içindeki edebiyattan sosyal yaşamdaki kültürel kimlik göstergelerine, yemek kültüründen halk hekimliği, halk hukuku, halk meteorolojisi, halk takvimi gibi pek çok folklorik değer kayıtlandı.

Ziyaretçi Yorumları